Copy
Waarneming.nl nieuwsbrief 43
Nieuwsbrief 43
maart 2018

De maand is bijna voorbij en dat betekent een nieuwe nieuwsbrief. Het is bijna april en we kunnen 's ochtends genieten van de vogelzang. De tjiftjaf is weer terug in het land en ook de eerste zwaluwen zijn gezien. Maar één zwaluw maakt de lente niet. Er zijn bijvoorbeeld nog maar 150 waarnemingen ingevoerd voor de boerenzwaluw. Vorig jaar hadden jullie eind maart al 850 waarnemingen van boerenzwaluw ingevoerd. Dit gaat ook op voor oeverzwaluw (80 in 2018 tegenover 377 in 2017) en huiszwaluw (2 in 2018 tegenover 21 in 2017). Het is nog sprokkelen.

De kraanvogels lieten een tijdje op zich wachten maar in de eerste week van maart ging het dan eindelijk los. De waarnemers in Limburg kregen zoals gewoonlijk een voorkeursbehandeling. Zij genoten van omvangrijke groepen tetterende kraanvogels boven hun provincie.  

Maar het zijn niet enkel de vogels die de dienst uitmaken bij Waarneming.nl. In deze tijd van het jaar zijn er steeds meer nachtvlinders actief. Soorten die je nu relatief gemakkelijk kunt vinden zijn Grote Voorjaarsspanner en Kleine Voorjaarsuil. Let goed op wanneer je bijvoorbeeld door een viaduct fietst/loopt. Ze worden in de nacht aangetrokken door de blauwe en ultraviolette straling van de lampen. Ze zijn gemakkelijk te fotograferen met je mobiele telefoon en op naam te brengen door middel van ObsIdentify.  

Foto's op Waarneming.nl in Maart 2018


Inmiddels hebben jullie meer dan 9,5 miljoen foto's toegevoegd aan de Waarneming.nl database. Dat is een getal waar je moeilijk iets bij voor kunt stellen. Elke dag worden er honderden, soms duizenden foto's toegevoegd. Niet zo vreemd dat je veel van de parels mist. Vanaf deze maand gaan wij daar verandering in brengen. We beginnen een selectie van de hoogst gewaardeerde foto's van maart 2018. Volgende maand tonen we een selectie van foto's die in april zijn toegevoegd. 

  1. Koningseider te Texel - Robert van der Meer
  2. Amerikaanse Smient te Wassenaar - René van Rossum
  3. Egel te Amsterdam - Ton van Wijk
  4. Gewone Bosmuis te Kaatsheuvel- Koos Werther
  5. Nunvlinder te Oudheusden - Bas van de Meulengraaf
  6. Kroosvlindertje te Gorinchem - H.F. Wessels
  7. Ree te Langenboom - André den Ouden
  8. Pennenschacht te Zeelandbrug - Stefan Verheyen

Foto's op Waarneming.nl en licenties 

Door het gebruik van Obsmapp en iObs is het eenvoudig om een foto toe te voegen aan een waarneming. Je drukt op het icoontje, schiet een foto en upload de waarneming. Een kind kan de was doen. Dit komt vooral de fotocollectie van planten en insecten ten goede. Het fotograferen van vogels en zoogdieren met een mobiele telefoon blijft (voor nu) toekomstmuziek. Bij deze soortgroepen worden foto's meestal thuis toegevoegd. Inmiddels hebben jullie meer dan 9,5 miljoen foto's verzameld. Maar wat gebeurt er met die foto's? Op Waarneming.nl beslis je namelijk zelf over je foto's. Heel simpel. Wij vinden privacy belangrijk. Het recht op privacy is een grondrecht dat in artikel 10 van onze grondwet is opgenomen. Het is een fundamenteel recht dat we niet voor niks hebben opgenomen in de moeder van onze wetgeving. 

Waar moet ik zijn en wat moet ik weten? 
De privacy-instellingen kun je vinden door op 'Mijn waarneming.nl' te klikken. In het dropdown menu kies je voor 'Hoe deel ik mijn data & licenties multimedia'. In de afbeelding hieronder zie je een deel van de opties die je krijgt voorgeschoteld.  



Zoals je ziet maken we onderscheid tussen twee mediatypen. Beeld en geluid. In de beschrijving hieronder gaan we in op beeld (foto's) maar hetzelfde geldt voor geluidsopnamen. De eerste keuze die je moet maken is of anderen je foto's mogen gebruiken. Als je dat niet wilt dan vink je de optie 'mijn foto's mogen ook door anderen gebruikt worden' uit. Tot (+/-) twee jaar geleden was dit de standaard. Als je een account hebt wat ouder is dan twee jaar, en je hebt de instellingen niet veranderd, dan mogen anderen je foto's niet gebruiken. 

We gaan nu kijken naar de nuance verschillen wanneer je een ander akkoord geeft om je foto's te gebruiken. Rechts van 'mijn licentiekeuze is' vind je volgende keuzemogelijkheden.



De afkortingen staan voor de diverse licenties types die Creative Commons heeft. De betekenis van deze afkortingen vind je hier. Via de link kom je op de pagina waar de licentietypes in het Nederlands beschreven worden. Lees deze aandachtig door en kies de licentie die het best bij je past. 

De licentie die veel wordt gebruikt is by-nc-nd. Deze licentie is de meest restrictieve van de zes hoofdlicenties, en staat anderen alleen toe om jouw werken te downloaden en delen met anderen, zolang ze het werk intact laten, niet commercieel gebruiken en naamsvermelding gebruiken. Deze laatste licentie maakt het mogelijk dat jouw foto's gebruikt worden voor zowel wetenschappelijke als educatieve doeleinden. Met enige regelmaat krijgen we mails van studenten en wetenschappers die interesse hebben in data. Indien mogelijk helpen we hen, maar we lopen dan vaak tegen licenties aan die het onmogelijk maken om interessante foto's voor wetenschappelijk onderzoek te gebruiken. Het kost ons/student/wetenschapper tijd om mensen individueel te benaderen. Na persoonlijk contact zijn er slechts weinig die geen toestemming geven. 

Neem in april een moment om je te verdiepen in deze materie. Zeker wanneer je met enige regelmaat een foto bij je waarneming voegt. Deze foto kan ooit van grote toegevoegde waarde zijn voor anderen.  

Nationale Bijentelling, 21-22 april - bij jou in de achtertuin!

 

Bijen staan momenteel enorm in de belangstelling. Niet voor niets, want er zijn weinig diergroepen die zo sterk qua populatie achteruit zijn gegaan als de bijen. De kennis over de verspreiding van bijen is helaas beperkt. Gelukkig wordt er door waarnemers van Waarneming.nl hard gewerkt aan het uitbreiden van de kennis en neemt het aantal bijenkenners gestaag toe. Bijen zijn erg leuk maar het zijn ook 'rotbeesten', ze zijn lastig op naam te brengen en zelfs specialisten kunnen niet alle soorten van foto herkennen. Hulp is hard nodig. Wil je bijdragen aan de kennis over bijen en gelijk een start maken met het leren kennen van de Nederlandse soorten dan is de Nationale Bijentelling een ideaal startpunt.

De Nationale Bijentelling vindt plaats in het weekend van 21-22 april. Op deze dagen wordt door het hele land in tuinen en parken geteld. Omdat de telling vroeg in het jaar plaatsvindt is het aantal soorten wat je kan tegenkomen overzichtelijk. In totaal doen zo’n 18 soorten bijen en 3 soorten op bijen lijkende zweefvliegen met het project mee. Voor het herkennen van de bijen kun je het speciale Bijengidsje downloaden. Daarnaast kun je gebruik maken van de Android-app Herken de Bij (beeldherkenningsapp die van begin april beschikbaar is). Voor het invoeren van de gegevens is een formulier beschikbaar dat ervoor zorgt dat alles netjes in de Waarneming.nl database terechtkomt. Het gidsje en het telformulier kunnen worden gedownload via de website van Nederland Zoemt. Dit kost een klein half uur.

Deze telling gaat jaarlijks herhaald worden en zal de basis vormen van een meetnet bijen in de stad. Veel gemeentes zijn bezig met bij-vriendelijke initiatieven of staan op het punt om over te stappen op een verbeterd groenbeheer. Met de bijentelling hopen we aan die ontwikkeling bij te dragen en de bijen verder op de kaart te zetten.

De Nationale bijentelling is een initiatief van Nederland Zoemt in samenwerking met Waarneming.nl. Nederland Zoemt is een project van LandschappenNL, Naturalis, IVN en Natuur & Milieu, mogelijk gemaakt dankzij een extra bijdrage van de Nationale Postcode Loterij, met als doel het structureel vergroten van voedselaanbod en nestgelegenheid voor wilde bijen in Nederland.

Update Team: Meer Waarneming

In de vorige nieuwsbrief stond het artikel over de Texel Big Day tijdens het Wadden Vogelfestival. Deze vogelrace wordt georganiseerd om jaarlijks aandacht te vragen voor een vogeldoel. Dit jaar is dat de huiszwaluw. Inmiddels hebben jullie €105 gedoneerd. Hartelijk dank daarvoor! 

We willen jullie nog één keer vragen om Team Meer Waarneming.nl te steunen. Elke euro helpt de huiszwaluw! Klik op het plaatje hieronder om te doneren. Op de teampagina van Team Meer Waarneming vind je een teller met hoeveel geld er is gedoneerd. Je kunt betalen via iDeal, Bankcontact, Sofort, Sepa, Creditcard en Banktransaction. Nogmaals dank. 

Waarnemer aan het woord: Wim Bakker

Mijn naam is Wim Bakker, ik ben geboren in Leeuwarden, 58 jaar, getrouwd, en heb twee kinderen, Floor en Wiene. Mijn ouders hadden een zeilboot en op die manier werd ik vroeg ondergedompeld in de natuur. In eerste instantie keek ik veel naar planten en was af en toe met een afgedankte oude flora (de rode Heimans) in het veld te vinden om planten te determineren. Ik kan mij nog een middag herinneren dat ik op een klein veldje ongeveer 75 soorten planten vond. Die diversiteit maakte een diepe indruk op mij. Ook had ik een sluimerende belangstelling voor vogels. Pas veel later, in 1999, ging ik een keer mee met een vogelexcursie naar het Haaksbergerveen. Wat was dat een openbaring! Dat je op die manier naar vogels en natuur kon kijken! Vanaf dat moment ben ik een redelijk fanatieke vogelaar en we hebben daarbij de kinderen zoveel mogelijk meegenomen de natuur in.

Wiene was al even fanatiek in vogelen, maar Floor vond vogels maar matig interessant en keek liever naar insecten. In die tijd had ik ook mijn eerste digitale cameraatje. De kwaliteit was nog niet geweldig, maar door de kleine chip en de kleine lens kon je er prima macrofoto's mee maken. Thuis probeerden we dan al die beestjes te determineren. Dat valt nog niet mee in het begin, en we hadden een grote hulp aan de admins en het forum van Waarneming.nl.

Een hele mooie waarneming was de vondst van een prachtige rode bladwesp. Het bleek een nieuwe soort voor Nederland te zijn! Caenolyda reticulata. In het Duits wordt deze bladwesp vanwege zijn prachtige rode kleur ook wel de vliegende aardbei genoemd. In 2007 is deze waarneming gepubliceerd in de Nederlandse Faunistische Mededelingen (W. Bakker & F. Bakker, De bladwesp Caenolyda reticulata nieuw voor de Nederlandse Fauna, Hymenoptera: Pamphiliidae, NFM 27(2007), pp. 19--21). Hetgeen maar bewijst dat je als gewone en beginnende waarnemer ook hele leuke dingen kunt ontdekken.

Op een gegeven moment ontdekte Floor de sprinkhanen. Insecten die geluid maken, dat is leuk! Met behulp van de veldgids voor sprinkhanen en krekels, en het cd'tje dat daarbij zat, kenden we binnen de kortste keren alle gewone en minder gewone soorten. In 2007 hebben we in één dag nog vier zeldzame soorten opgerold, de zadelsprinkhaan bij Otterlo, de steppesprinkhaan en de wrattenbijter op de Hatertse Vennen, en de boomkrekel in de Millingerwaard. Terloops werd 's avonds nog even de Lachmeeuw in de Loowaard meegenomen.

Zo kregen we toch aardig wat ervaring op het gebied van sprinkhanen, en op een mooie regenachtige dag gingen we door de lijst van waarnemingen op wnl en maakten een lijstje van foutief gedetermineerde sprinkhanen. Dat werd gewaardeerd en in 2009 werd ik gevraagd om admin voor sprinkhanen te worden op wnl. In het begin deed ik dat samen met de kinderen en inmiddels is Wiene ook zelf admin geworden. Je zou dus wel kunnen zeggen dat de natuur in onze genen zit. Ik heb het in ieder geval van mijn kinderen geërfd! De contacten met andere sprinkhaankenners zijn uitstekend en het e.e.a. resulteerde onder de bezielende leiding van Roy Kleukers in 2015 tot een nieuwe entomologische tabel voor sprinkhanen en krekels. De oude veldgids werd helaas niet meer gedrukt, maar nu kunnen de sprinkhaanliefhebbers weer eventjes vooruit.


Caenolyda reticulata - rode bladwesp - Wim Bakker

Mijn belangstelling voor insecten ontwikkelt zich steeds verder en ik kijk ook graag naar dagvlinders, libellen en, de nieuwste groep, nachtvlinders. Dat 'scoren' van nieuwe soorten gaat een beetje sluipenderwijs. Bijvoorbeeld, in eerste instantie deed ik de dagvlinders er een beetje bij als een soort bijvangst. En op een dag blijk je 35 soorten op je lijst te hebben en dan wil je die andere soorten ook nog wel "even" zien. Zo ben ik op een prachtige dag in mei 2014 samen met een vriend, Paul, speciaal naar Zuid-Limburg getuft voor vijf dagvlindersoorten (boswitje, bruin dikkopje, kaasjeskruiddikkopje, klaverblauwtje en veldparelmoervlinder). Een beetje tot onze eigen verbazing lukte dat allemaal en we hebben de goede afloop van de dag gevierd met koffie en Brusselse wafels met aardbeien en slagroom op het terras van hotel Bergrust. Heerlijk! Zo'n ervaring, met het uitzicht op het Limburgse heuvellandschap, levert een soort van ultiem vakantiegevoel op, ook al is het maar voor een vakantie van één dag.

We zijn net verhuisd, maar in het oude huis in Enschede (ongeveer 300 meter verderop) stond de teller op 334 soorten nachtvlinders. Geen gekke score voor een stadstuintje. In het nieuwe tuintje staat de teller alweer op 52 soorten, en het seizoen moet nog beginnen. In totaal heb ik nu meer dan 30000 waarnemingen ingevoerd van ongeveer 2100 soorten, waaronder 528 soorten nachtvlinders, 276 soorten vogels, 243 soorten kevers, 200 soorten vliegen en muggen, 130 soorten wantsen, 65 soorten libellen, 60 soorten dagvlinders, 46 soorten sprinkhanen, en 34 soorten kokerjuffers.

De soortenkennis van dagvlinders, libellen en sprinkhanen wordt ook steeds meer gewaardeerd door natuurbeheerders en ik heb de afgelopen jaren, al dan niet samen met Wiene, meegeholpen met veel inventarisaties. Voor ons is het inventariseren een fantastisch excuus om buiten bezig te zijn in de natuur. Ik vind het een voorrecht om op deze manier te mogen rondbanjeren in onze prachtige natuurgebieden.

Op reis met Waarneming.nl 

Op reis met Waarneming.nl biedt een gevarieerd aanbod van dagexcursies. Je beleeft een mooie dag in de natuur onder begeleiding van zeer deskundige gidsen en je steunt tegelijkertijd Waarneming.nl.

21 april 2018: Dagexcursie - rondje Oostvaardersplassen
28 april 2018: Wandelexcursie - Tiengemeten in het Haringvliet
14 juli 2018: Instap Duo Excursie - Herkennen en fotograferen van nachtvlinders
11 augustus 2018: Fietsexcursie - Vogelparadijs Zuidlaardermeer
6 oktober 2018: Op Zee met Waarneming - Zeevogeltocht vanuit Scheveningen
21 oktober 2018: Op Zee met Waarneming - Zeevogeltocht vanuit Scheveningen

Kijk voor alle informatie en om te boeken op de pagina Op reis met Waarneming.nl.
Facebook
Twitter
Forum
Email
FAQ
Hoe voer ik een waarneming in?
Het valideren van waarnemingen? Hoe en waarom?
Ik ben mijn wachtwoord kwijt? 
Ik kan mijn waarneming niet vinden?
Commentaar bij een waarneming, hoe reageer ik daarop?
Een bestand met waarnemingen op uw pc?

O
ude nieuwsbrieven lezen
Copyright © 2018 Waarneming.nl


Uitschrijven van deze nieuwsbrief
Aanpassen van uw gegevens