Copy
Aspo Nieuwsbrief Mei 2015
View this email in your browser
Door de soms dwangmatige manier waarop het concept ‘valorisatie’ de laatste jaren wordt opgedrongen aan wetenschappelijk medewerkers vergeten we bijna dat het ook gewoon leuk kan zijn om je met zaken bezig te houden die van nut kunnen zijn voor ‘de buitenwereld’. Want dat is waar het uiteindelijk om draait: hoe kan ik mijn kennis en vaardigheden nuttig maken voor anderen buiten de wetenschap? Zo geformuleerd klinkt valorisatie best aantrekkelijk. Het verlenen van betekenis aan ons bestaan is immers een fundamentele menselijke behoefte. En wie heeft zich nou stiekem nooit gestoord aan het feit dat aan dat artikel waar je zo veel werk in hebt gestoken zelden wordt gerefereerd? Is dit nou waar je het voor doet? Valorisatie biedt niet alleen de mogelijkheid om je nuttig te voelen, het geeft tegelijkertijd een boost aan je zelfbeeld. Waar we onze eigen kennis en vaardigheden voor lief nemen in een wereld waar iedereen hetzelfde kan en weet (en soms veel meer, en veel beter), zijn deze kennis en vaardigheden opeens zeldzaam en zeer gewaardeerd in de niet-academische buitenwereld. Het werken voor en met de buitenwereld zet de zaken daarmee weer een beetje in het juiste perspectief. Valorisatie dient dus niet alleen de buitenwereld, maar ook jezelf. Win/win, toch?
 
Column door: Esther van Leeuwen (UL)
 

Inhoud van deze nieuwsbrief:

Aspo-nieuws


Naomi Ellemers door de Universiteit Utrecht benoemd tot universiteitshoogleraar
Naomi Ellemers zal zich per 1 september verbinden aan het onderzoeksthema Instituties van de Open Samenleving binnen de Universiteit Utrecht. Binnen het thema Instituties werken onder meer sociologen, juristen, economen, filosofen en historici samen rond de vraag hoe de kracht van samenlevingen voortkomt uit de kwaliteit van de spelregels van het menselijke verkeer; de instituties.
 
Recente promoties. Op 16 april heeft Tom Damen met succes zijn proefschrift “Influencing the Sense of Agency” verdedigd aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij werd begeleid door Ap Dijksterhuis en Rick van Baaren. Op 17 April heeft Aukje Verhoeven met succes haar proefschrift "Facilitating food-related planning. Applying metacognition, cue-monitoring, and implementation intentions" verdedigd aan de Universiteit Utrecht. Zij werd begeleid door Marieke Adriaanse, Denise de Ridder, Emely de Vet en Bob Fennis.
 
Nieuwe aanstellingen. Omar Burhan zal per 1 september 2015 beginnen als PhD student aan de Universiteit Leiden op het project getiteld: The causes and consequences of nepotism in organisations. Begeleider: Esther van Leeuwen. Promotor: Naomi Ellemers. 
 
ASPO-nieuwsbrief is vernieuwd. Naast de gewone nieuwtjes over benoemingen, verplaatsingen, etc. krijgt elke nieuwsbrief vanaf nu een thema. Het thema van deze nieuwsbrief is: valorisatie. Scroll naar beneden om te zien wat ASPO-Nederland zoal doet aan kennisbenutting. Let op: in navolging van het ASPO-congres is vanaf volgende keer ook de nieuwsbrief volledig in het Engels!
Oproep ASPO Herfstsymposium 2015
 

De ASPO organiseert naast het jaarlijkse congres in december ook jaarlijks (meestal in oktober) een ASPO herfstsymposium, waarin een bepaald thema centraal staat.
 
De afgelopen jaren zijn de volgende symposia georganiseerd:
2001 (RUG): De sociale psychologie van teams
2002 (UvT): Economische psychologie
2003: (UvA): Emoties in de sociale psychologie
2004: (UL): Zelf en identiteit
2005: (UU): Rechtvaardigheid
2006: (RUG): Succes en falen
2007: (VU): Social power
2008: (RU): Social neuroscience
2009: (UU): Embodying social psychology
2010: (UL): Social influence
2011: (UvT): Long term psychology
2012: (UvA): Valorisatie binnen de sociale psychologie
2013: (UvT): Virtues & Vices
2014: (UU): Navigating tempting environments
 
Het bestuur van de ASPO nodigt haar leden uit om voorstellen in te dienen voor het ASPO-herfstsymposium 2015. De ASPO ondersteunt dit symposium met een financiële bijdrage van maximaal €1.500. Voorstellen kunnen (per e-mail) gestuurd worden naar Wilco van Dijk (dijkwvan@fsw.leidenuniv.nl). Het voorstel dient een korte omschrijving van het thema te geven, waarbij de relevantie voor ASPO-leden wordt aangeven. Idealiter wordt in het voorstel tevens een lijstje van beoogde sprekers gegeven. Deadline voor het indienen van voorstellen is 15 juni 2014. Na deze deadline zal het ASPO-bestuur binnen twee weken een keuze maken uit de ingediende voorstellen.
 
Voorstel ASPO Herfstsymposium 2015
Titel:
Organisatoren:
Datum:
Locatie:
Beoogde sprekers (geef ook aan of de sprekers al hebben toegezegd of niet):
Korte omschrijving van het thema (±200 woorden)
Voorlopig tijdschema symposiumdag
Begroting (specificeer de begrote uitgaven en inkomsten zo duidelijk mogelijk)
Valorisatie onder ASPO-leden: een greep uit de inzendingen
 
Rubrieken, magazines en blogs over gedragswetenschap
 
Op het weblog van NRC Recht en Bestuur is sinds kort de rubriek ‘Mensenkenners’ te vinden. De rubriek biedt een podium voor korte analyses van wetsvoorstellen vanuit een gedragswetenschappelijk perspectief, voor een breed publiek. Hoe helder en plausibel zijn vanuit dat perspectief de veronderstellingen achter een wetsvoorstel?  
Inmiddels zijn er twee mooie bijdragen verschenen: de eerste in februari (over strafbaarstelling van vormen van prostitutie) is geschreven door Tom Postmes; de tweede is van de hand van Bert Pol (over pensioencommunicatie) en verscheen in maart. Zie:
http://www.nrc.nl/rechtenbestuur/2015/02/02/leidt-hoerenlopen-strafbaar-stellen-tot-minder-mensenhandel/
http://www.nrc.nl/rechtenbestuur/2015/03/02/leidt-betere-communicatie-tot-meer-kennis-over-pensioenen/
 
De In-Mind Foundation werkt al bijna 10 jaar met een team van meer dan 80 mensen om psychologie onder de aandacht te brengen bij het grotere publiek met publicaties in het Engels, Nederlands, Duits en Italiaans.  Zie: http://www.in-mind.org
 
Kunst en cultuur
 
Aafke van Mourik Broekman (RUG) voert een onderzoek uit naar woordeloze communicatie via moderne dans. Onderzoekers, choreografen en dansers werkten nauw met elkaar samen om afzonderlijke voorstellingen te maken die
verschillende typen groepsprocessen in dans vatten, zoals mechanische versus organische groepsdynamiek. De onderzoekers bekijken via experimenten hoe de eenheid die het publiek ervaart met de dansers afhangt van het type solidariteit tussen de dansers onderling. Voor meer info zie:
http://www.ukrant.nl/magazine/op-zoek-naar-de-taal-van-het-lichaam
http://www.vpro.nl/nooitmeerslapen/speel.WO_VPRO_613964.html
http://www.unifocus.nl/site/pagina.php?id_item=454&tab=zoek&zoek=dansende%20wetenschap
 
Gerben van Kleef (UvA) deed voor Toneelgroep Amsterdam een psychologische analyse van machtsprocessen in het kader van de ontwikkeling van toneelstuk Spartacus.
 
Beleid en bestuur
 
Kees van den Bos (UU) adviseerde Minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over preventie van radicalisering.
 
Tom Postmes (RUG) schreef twee rapporten voor respectievelijk Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninksrijksrelaties en voor het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Allebei gaan ze over verschillende aspecten van massagedrag. De doelstelling was kennis uit verschillende vakgebieden te integreren en vertalen naar praktijk.
  • Postmes, T., van Bezouw, M. J., Täuber, S., & van de Sande, J.P. (2013). Stampij en sociale onrust in Nederland? Naar een beter begrip van 21e eeuws protest en oproer. Rijksuniversiteit Groningen.
  • Postmes, T., van Bezouw, M. J. & Kutlaca, M. (2014). Van collectief ongenoegen tot ordeverstoringen. Den Haag: WODC. 
 
Een greep uit de (vele) publieke lezingen en media-optredens
 
Bastiaan Rutjens (UvA) deed in april 2015 mee aan een publiek wetenschapsevent in Austin, Texas, waarbij de dialoog tussen wetenschap en religie werd besproken. Zie bv. http://www.cristinelegare.com/current-events/breaking-new-ground-in-the-science-religion-dialogue-workshop Ook gaf hij recentelijk verschillende interviews over de psychologie van bijgeloof, o.a. voor Hallo Nederland (NPO) en Algemeen Dagblad.
 
Michael Vliek (UvA) gaf masterclasses over de psychologie van gedragsbeïnvloeding, onder andere voor Centrum van Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV). Ook doet hij in opdracht van het Ministerie van Financiën, Handhaving en Gedrag onderzoek naar de effectiviteit van ‘naming en shaming’ in de financiële sector.
 
Mariska Kret (UvA) doet experimenteel onderzoek met Bonobo’s in de Apenheul, waarbij ze onder andere onderzoek hoe bonobo’s de emoties van anderen waarnemen en of ze, net als chimpansees en mensen, emoties van elkaars gezicht aflezen. Het onderzoek heeft recentelijk veel media-aandacht gekregen in o.a. het NRC, de Volkskrant en het TV programma ‘de Kennis van Nu’. Zie bijvoorbeeld http://www.volkskrant.nl/wetenschap/wat-wil-de-bonobo~a3930232/
 
Jim Coan, Gert Jan en Grethe Kloens en Hans Ijzerman gaven een workshop over de "wetenschap van de liefde" bij Creating Connections.
 
In februari 2015 zat Arianne van der Wal (VU) in het wetenschappelijke panel bij publieksbijeenkomst van De Oplossers over radicaal duurzaam klimaatbeleid. De Oplossers is een samenwerking tussen adviesbureau Tertium, opinieweekblad Vrij Nederland, de VU en de UvA die publieksbijeenkomsten organiseert waarin wetenschappers in gesprek gaan met de samenleving over complexe thema’s.
 
Liza Luesink en Joyce Croonen (RU) passen sociaalpsychologische kennis over gedragsbeïnvloeding toe in hun baan binnen de Belastingdienst en hun bedrijf Duwtje (gericht op het stimuleren van pro-sociaal gedrag). Zij halen hiermee regelmatig de media, o.a. NRC Handelsblad, het radioprogramma Spijkers met Koppen en op TV bij Kassa.
 
In opdracht van het Ministerie van Defensie ontwikkelde Madelijn Strick (UU) de module Sociale Beïnvloeding binnen de basiscursus Psychological Operations. Binnen deze opleiding worden militairen getraind om sociaalwetenschappelijke kennis te gebruiken om gedrag van burgers en legereenheden tijdens buitenlandse missies te beïnvloeden.
 
Kennisnetwerken
 
Tom Postmes (RUG) richtte in samenwerking met de Otto Adang (politieacademie), Jacqueline van Stekelenburg (VU), Edwin Bakker (LU) en NCTV een kennisnetwerk voor collectief gedrag op. De specifieke situaties waar ze zich in eerste instantie op richten zijn demonstraties, blokkades, evenementen, feesten, maar ook virtuele gemeenschappen en sociale bewegingen. Doel van het netwerk is het samenbrengen, delen en integreren van expertise op gebied van collectief gedrag binnen Nederland. Op 18 September vindt het startcongres plaats in Amsterdam. Het thema is "online actions, offline consequences."
 
In maart 2015 organiseerden Fieke Wagemans, Robin van Emden, Spike Lee en Hans Ijzerman de NIAS-Lorentz Workshop  waarin ze technici en wetenschappers bij elkaar brachten met als uiteindelijk doel het ontwikkelen van producten gericht op interventies en metingen op het gebied van sociale relaties (voor de geïnteresseerden: deze discussie gaat verder op "Slack").
 
Een greep uit de recente populair-wetenschappelijke boeken
 
Van Harreveld, F., van der Pligt, J., & Rutjens, B.T. (2013). Dat kan geen toeval zijn: De psychologie van ons bijgeloof. Amsterdam: Nieuw Amsterdam.
 
Van Kleef, G. A. (2012). Op het gevoel: Hoe we elkaar beïnvloeden met onze emoties. Amsterdam: Atlas-Contact.
 
Van der Pligt, J. & Vliek, M. L. W. (2014). Overreden en verleiden: De psychologie van beinvloeding. Amsterdam: Pearson. Noot: dit boek wordt per maart 2016 eveneens in het Engels uitgegeven bij Psychology Press.
 
Esther van Leeuwen en Fieke Harinck (UL) zijn een boek aan het schrijven over presentatievaardigheden voor sociale wetenschappers. Het boek is bedoeld voor masterstudenten, PhD-studenten en anderen die geïnteresseerd zijn in het (beter) leren presenteren voor een wetenschappelijk en niet-wetenschappelijk publiek. Het boek kan gebruikt worden als verplichte literatuur in cursussen presentatievaardigheden of als materiaal voor zelfstudie. Verwachte publicatiedatum: herfst 2016.
 
Esther van Leeuwen en Laura Monden (trainer, consultant) werken aan een boek getiteld 'De verbonden organisatie'. Het boek is geschreven voor managers die te maken hebben met veranderprocessen in hun organisatie. Het boek biedt een toegankelijk geschreven overzicht van psychologische inzichten die relevant zijn bij organisatorische veranderingen, en laat zien hoe managers gebruik kunnen maken van deze inzichten om veranderprocessen beter vorm te geven. Het boek zal naar verwachting in de herfst van 2016 op de markt verschijnen. 

In september verschijnt 'Op naar geluk', het nieuwe boek van Ap Dijksterhuis. Amsterdam: Prometheus Bert Bakker.
De nieuwsbrief staat onder redactie van Madelijn Strick (UU)
M.Strick@uu.nl